AI-adoptie · Het herkenningsmodel
Vier niveaus.
Waar herken jij je in?
Van een eerste experiment naar AI bewust inzetten in je werk. Lees de vier niveaus en kijk welk gedrag het beste bij jou past. Je ziet meteen wat een logische volgende stap is.
Kijk naar wat je meestal doet, niet naar wat je één keer hebt geprobeerd. Je kunt bij schrijven op niveau 4 zitten en bij data-analyse op niveau 1. Dit model gaat over jou als medewerker, niet over de volwassenheid van je hele organisatie. Geen toegang of toestemming voor AI zegt niets over je talent of digitale vaardigheden.
Verkennen
“Ik hoor veel over AI. Wat kan ik ermee in mijn werk?”
Dit herken je
- Je gebruikt AI nog niet of nauwelijks.
- Je bekijkt voorbeelden en probeert af en toe een losse vraag.
- Je weet nog niet goed wat je kunt vertrouwen.
Zo kan het eruitzien
Je laat AI ideeën bedenken voor een fictieve bijeenkomst. Je ontdekt wat bruikbaar is en waar de antwoorden te algemeen blijven.
Jouw volgende stap
Kies één kleine taak zonder vertrouwelijke gegevens. Probeer die met een tool die je op je werk mag gebruiken. Bekijk het resultaat kritisch: wat klopt, wat mist er?
Experimenteren
“Soms helpt AI enorm. Soms kan ik het beter zelf doen.”
Dit herken je
- Je gebruikt AI voor brainstorms, eerste tekstversies of samenvattingen.
- Je probeert verschillende instructies; de kwaliteit wisselt.
- Je controleert de uitkomst, maar hebt nog geen vaste werkwijze.
Zo kan het eruitzien
Je maakt drie varianten van een tekst op basis van openbare informatie. Je kiest de beste onderdelen en herschrijft de rest zelf.
Jouw volgende stap
Herhaal één taak een paar keer. Vergelijk tijd én kwaliteit met je gewone werkwijze, inclusief het controleren en verbeteren. Bewaar de instructie die goed werkt.
Vast gebruiken
“Voor deze taken weet ik hoe AI mij echt helpt.”
Dit herken je
- Je kiest bewust welke taken je met AI doet.
- Je gebruikt herhaalbare instructies en een vaste controlelijst.
- Je kent belangrijke beperkingen en weet wanneer je AI niet inzet.
Zo kan het eruitzien
Voor een terugkerende nieuwsbrief gebruik je een vaste instructie voor de opzet. Je controleert feiten, toon en bronnen voordat je iets publiceert.
Jouw volgende stap
Leg je werkwijze, controlepunten en grenzen vast op één pagina. Deel een goed voorbeeld met een collega en kijk of die er ook een bruikbaar resultaat mee krijgt.
Werk anders organiseren
“Ik gebruik AI niet alleen voor losse taken. Ik richt mijn werk er slimmer mee in.”
Dit herken je
- Je combineert meerdere werkstappen tot een bewuste aanpak met AI.
- Je bepaalt vooraf waar AI helpt en waar menselijke controle nodig blijft.
- Je vergelijkt resultaten en past je werkwijze aan als iets niet goed genoeg werkt.
Zo kan het eruitzien
Voor een rapport laat je AI eerst helpen met de structuur, daarna met een concept en tot slot met kritische vragen. Je controleert bronnen en conclusies zelf en beoordeelt of dit echt beter werkt.
Jouw volgende stap
Test één verbetering in je werkproces. Vergelijk kwaliteit, risico’s en tijd, inclusief correctiewerk. Deel wat werkt met een collega en stop met toepassingen die onvoldoende opleveren.
Volwassen AI-gebruik is niet: zoveel mogelijk AI.
Het gaat om beter werk, met passende controle. Bescherm vertrouwelijke gegevens, check feiten en bronnen en houd een mens verantwoordelijk voor belangrijke beslissingen. Meer automatisering is niet vanzelf een hoger niveau. Soms is bewust géén AI gebruiken de beste keuze.
Bespreek de volgende stap met Erik →Over dit model en de bronnen
Dit is een eigen, praktisch herkenningsmodel met vier niveaus. Het is geen wetenschappelijk gevalideerde test, audit of certificering en geeft geen vergelijking met andere mensen of organisaties. Gebruik het als startpunt voor een gesprek, niet als beoordeling van medewerkers.
De opbouw is geïnspireerd op openbare raamwerken over adoptie, vaardigheden, werkprocessen en verantwoord gebruik. De niveau-indeling en voorbeelden op deze pagina zijn een eigen vertaling voor dagelijks werk, geen overgenomen of officieel aanbevolen scoremodel.
- Microsoft: Agentic AI Adoption Maturity Model kijkt naar organisatorische adoptie en bijbehorende vaardigheden.
- Cisco: AI Readiness Index benadert gereedheid vanuit meerdere organisatiedimensies.
- NIST: AI Risk Management Framework biedt principes voor risicobeheersing, geen maturitytest.
Versie 1 · november 2026. Je hoeft op deze pagina niets in te vullen. Er worden geen antwoorden of niveaus opgeslagen.