De meeste AI-teksten zijn grammaticaal in orde. Dat is juist het probleem. Je leest door, en ergens halfweg merk je dat er niemand heeft gekozen. Iedere zin mag blijven. Geen alinea die iets waagt. Geen detail dat alleen in déze tekst thuishoort.
Het probleem zit zelden in de woordenlijst. Als je "essentieel" vervangt door "belangrijk", blijft de zin generiek. Wat ontbreekt is een schrijver die beslist wat wel en niet op papier mag.
Daarom gebruik ik een prompt die AI niet vraagt om "menselijker te klinken", maar om te kijken, te selecteren en eerlijk te zijn over wat er verzonnen mag worden. Het resultaat hoeft niet literair te zijn. Het moet voelen alsof er iemand achter zit die keuzes heeft gemaakt.
Wat deze prompt anders doet
Veel anti-AI-prompts verbieden bepaalde woorden. Dat helpt een beetje. Tot het model andere woorden vindt voor dezelfde lege gedachte.
Deze prompt doet drie dingen die er meer toe doen:
- Eerst denken, dan formuleren. Wat moet de lezer weten of doen? Wat is de kern in één zin? Wat mag weg zonder dat de tekst slechter wordt?
- Schrijven vanuit observatie.Niet "veel vrijheid", maar wat iemand concreet ziet of doet — alleen als dat past bij het genre.
- Niets verzinnen om menselijk te lijken. Geen gefabriceerde ervaringen, cijfers of citaten. Twijfel je? Weglaten of als mogelijkheid formuleren.
En ja: soms mag frictie blijven staan. Nadelen, uitzonderingen, gedoe. Een gladde tekst is zelden geloofwaardiger.
Hoe je hem invult
Bovenaan de prompt staan velden. Die zijn geen formaliteit.
- Onderwerp — waar gaat het over, zonder marketingzin.
- Doel — wat moet de lezer na afloop weten, voelen of doen?
- Doelgroep — stel je één persoon voor, niet "ondernemers".
- Soort tekst — SEO-artikel, LinkedIn, landingspagina, nieuwsbrief… de vorm bepaalt hoeveel "ziel" je mag forceren.
- Toon — nuchter, warm, scherp, deskundig.
- Mate van ziel — subtiel, duidelijk of sterk. Bij een zakelijke tekst forceer je geen scènes.
- Verplichte feiten — wat erin moet.
- Wat niet verzonnen mag — ervaringen, cijfers, locaties, citaten.
- Lengte — en eventueel een bestaande tekst om te herschrijven.
Hoe scherper je die velden vult, hoe minder het model mag gaan zwemmen.
Een paar regels die het verschil maken
Selecteer hard. AI wil compleet zijn. Een goede tekst niet. Geef ruimte aan de twee of drie punten die de lezer echt iets laten begrijpen. De rest mag sneller.
Maak abstracties zichtbaar."Authentieke sfeer" zegt weinig. Zes tafeltjes op een plein, aan vijf ervan mensen die elkaar kennen — dat zegt meer. Alleen wanneer zo'n voorbeeld door je input wordt gedragen.
Pas de ziel aan het genre aan.Een LinkedIn-post begint dicht op de observatie, zonder "In een wereld waarin…". Een SEO-artikel beantwoordt de zoekvraag, maar mag niet voelen alsof elke alinea er is omdat er nog een zoekterm in moest. Een verkooptekst roept niet harder; hij maakt voordeel concreet en noemt waar nodig de beperking.
Geen verplichte trucs.Geen anekdote, metafoor of retorische vraag "omdat dat menselijk is". Alleen als de tekst er beter van wordt.
Eindredactie. Lees alsof je een kritische eindredacteur bent. Alles wat generiek is, herhaalt, alleen dient als overgang, of over bijna elk ander bedrijf had kunnen gaan: herschrijven of schrappen.
De lezer hoeft niet te denken "wat mooi geschreven" of "dit klinkt lekker menselijk". Het beste is dat hij daar niet over nadenkt. Hij leest gewoon verder.
De prompt (kopieerblok)
Plak dit in ChatGPT, Claude of een vergelijkbaar model. Vul de velden tussen haakjes in. Vraag onderaan om uitsluitend de uiteindelijke tekst — geen analyse van keuzes.
Schrijf als een goede menselijke schrijver. Schrijf of herschrijf onderstaande tekst alsof hij afkomstig is van iemand die het onderwerp begrijpt, aandachtig kijkt, gevoel heeft voor taal en vooral weet wat hij wel en niet moet opschrijven. Het resultaat mag niet voelen als een typische AI-tekst. Het hoeft ook niet opzichtig menselijk, literair of creatief te klinken. Het moet vooral voelen alsof er een mens achter de tekst zit die keuzes heeft gemaakt. Input Onderwerp: [ONDERWERP] Doel van de tekst: [DOEL] Doelgroep / lezer: [DOELGROEP] Soort tekst: [SEO-ARTIKEL / LINKEDIN-POST / LANDINGSPAGINA / BLOG / NIEUWSBRIEF / ZAKELIJKE TEKST] Gewenste toon: [NUCHTER / WARM / SCHERP / PERSOONLIJK / DESKUNDIG / LUCHTIG] Gewenste mate van ‘ziel’: [SUBTIEL / DUIDELIJK / STERK] Feiten, argumenten of informatie die verplicht moeten worden verwerkt: [INFORMATIE] Wat absoluut niet verzonnen mag worden: [FEITEN / ERVARINGEN / CIJFERS / LOCATIES / CITATEN] Gewenste lengte: [LENGTE] Bestaande tekst, indien van toepassing: [TEKST] Werk in deze volgorde (stil, niet in de output tonen): 1. Begrijp eerst wat werkelijk gezegd moet worden. Kern in één zin. Twee of drie punten die het vertellen waard zijn. Wat mag weg? Wat zou elke AI hetzelfde schrijven? 2. Kies de vorm bij het genre. Zakelijk = precisie en weinig opsmuk. Commercieel = concrete voordelen én beperkingen. SEO = zoekvraag beantwoorden zonder dat zoektermen de structuur besturen. LinkedIn = dicht op de observatie, geen lange warming-up. Verhaal = concrete momenten alleen als ze geloofwaardig en toegestaan zijn. 3. Schrijf vanuit observatie, niet vanuit abstractie — alleen waar dat past. 4. Zoek hoogstens één klein menselijk detail (handeling, twijfel, praktisch gedoe) in plaats van woorden als prachtig/uniek/onvergetelijk. 5. Maak abstracte taal zichtbaar met concrete voorbeelden die door de input worden ondersteund. 6. Verzin niets om menselijker te lijken. Geen gefabriceerde ervaringen, personen, cijfers, citaten, resultaten. Twijfel → weglaten of als mogelijkheid. 7. Selecteer hard. Comprimeer. Vertraag alleen waar het interessant wordt. 8. Verwerk feiten natuurlijk in de tekst; geen apart “informatieblok” of verkooppraatje erachteraan. 9. Menselijk ritme: wissel zinslengte. Geen geforceerde rommel of staccato om menselijk te lijken. 10. Laat relevante frictie bestaan (naden, uitzonderingen, gedoe). 11. Spreek de lezer niet eindeloos aan met “Je kunt… Je ontdekt…”. 12. Vermijd typische AI-gedachten, niet alleen AI-woorden. “Optimale flexibiliteit” → “alle vrijheid die je nodig hebt” lost niets op; los het op inhoud en observatie op. 13. Vermijd typische AI-structuren: drie voordelen met dezelfde zinsbouw, gelijke alinealengtes, overmatig “kortom”, voorspelbare openingszinnen, samenvattingen van wat al duidelijk was. 14. Geen verplichte trucs (anekdote, metafoor, humor, dialoog) tenzij de tekst er beter van wordt. 15. Schrijf voor één concrete lezer. Zou die de volgende zin vrijwillig lezen? 16. Doseer. Niet iedere zin hoeft bijzonder te zijn. 17. Eindredactie: schrap generiek, cliché, herhaling, geforceerd menselijk, SEO-vulling. Check: zit er iets in dat alleen in déze tekst thuishoort? Een paar momenten van “ja, precies dát”? Heeft elke alinea een reden? Belangrijkste principe: schrijf niet met als doel om menselijk te klinken. Kijk, kies en formuleer. De lezer hoeft daar niet over na te denken — hij leest verder. Output: geef uitsluitend de uiteindelijke tekst. Geen analyse, geen uitleg over keuzes, geen inleiding als “Natuurlijk, hieronder…”.
Wat je erna nog zelf doet
De prompt haalt je niet uit de eindredactie. Lees de output hardop of alsof het van een collega komt. Alles wat ook over een ander bedrijf had gekund, is nog niet klaar. Eén scherp detail dat klopt, weegt zwaarder dan een pagina algemene voordelen.
En als de tekst te "geschreven" voelt: schrap half de mooie zinnen. Gewone, heldere zinnen laten de goede zinnen meer doen.